Ba từ này mô tả cùng một dòng thời gian, nhưng mỗi từ chỉ một điều khác nhau trên đó.

Mãn kinh là một thời điểm: kỳ kinh cuối cùng trong đời. Nó có một đặc điểm bất ngờ — chỉ có thể nhận ra khi nhìn lại. Không ai biết “hôm nay tôi mãn kinh”; điều đó chỉ rõ khi sau một kỳ kinh không còn ra máu chút nào trong 12 tháng liên tiếp (và không có lời giải thích khác cho khoảng ngừng đó, ví dụ tác dụng của thuốc). Khi ấy mới biết kỳ kinh đó là kỳ cuối. Điều này thường xảy ra trong khoảng 45 đến 55 tuổi, nhưng chỉ riêng tuổi tác không quyết định điều gì.

Tiền mãn kinh là giai đoạn thay đổi chuyển tiếp quanh thời điểm đó — thường kéo dài vài năm, và dài ngắn khác nhau ở mỗi phụ nữ. Dấu hiệu đầu tiên dễ nhận thấy thường (nhưng không phải luôn luôn) là thay đổi nhịp kinh nguyệt: kinh đến muộn hơn, sớm hơn hoặc khác trước; ở một số phụ nữ kinh ngừng đột ngột mà không có “báo trước”. Trong giai đoạn này cũng có thể xuất hiện những khó chịu khác — chúng tôi viết về chúng trong các bài riêng.

Sau mãn kinh là toàn bộ cuộc sống sau mãn kinh — tức là khoảng thời gian bắt đầu sau 12 tháng không có kinh. Đó không phải là “kết thúc câu chuyện”: chúng tôi có một bài viết riêng về sức khỏe trong những năm này.

Những thuật ngữ này dùng để làm gì? Vì hai lý do thực tế. Thứ nhất, chúng giúp cuộc trò chuyện dễ hơn: câu “có lẽ tôi đang ở giai đoạn tiền mãn kinh, kinh nguyệt của tôi thất thường” cho bác sĩ biết nhiều hơn hẳn so với “có chuyện gì đó”. Thứ hai, chúng xác định một ranh giới an toàn quan trọng: nếu kỳ kinh cuối cùng đã cách đây hơn 12 tháng, hãy báo cho bác sĩ về bất kỳ lần ra máu hay ra máu lấm tấm nào — hãy đặt lịch khám sớm nhất có thể, dù chỉ ít và một lần. Và nếu những khó chịu của giai đoạn chuyển tiếp cản trở cuộc sống của bạn, đó cũng là lý do để đi khám, không cần chờ “cho qua”.

Nguồn: [1] WHO — Menopause (fact sheet); [2] NHS inform — Menopause.