W Polsce działa bezpłatny program profilaktyki raka szyjki macicy NFZ dla kobiet w wieku 25–64 lata. Nie potrzebujesz skierowania. Zapiszesz się przez e-rejestrację na Internetowym Koncie Pacjenta lub w aplikacji mojeIKP, bezpośrednio w placówce albo przez bezpłatną infolinię 800 190 590. Badanie wykonują poradnie położniczo-ginekologiczne z umową NFZ i część przychodni POZ.

Podstawowym badaniem jest dziś test HPV HR — zastąpił on klasyczną cytologię. To badanie molekularne, które wykrywa wirusa brodawczaka ludzkiego (HPV) wysokiego ryzyka — głównego sprawcę raka szyjki macicy. Samo pobranie wygląda jak przy cytologii: krótki wymaz z szyjki macicy. Próbka trafia do specjalnego płynnego pojemnika i dlatego, jeśli test wykryje wirusa, cytologię wykonuje się z tej samej próbki — bez drugiej wizyty.

Wyniki w skrócie. Jeśli wirusa nie wykryto, kolejne badanie profilaktyczne wykonasz standardowo za 5 lat — czasem lekarz zaleci wcześniejszy termin i wtedy trzymaj się jego zalecenia. Jeśli test wykryje wirusa, nie oznacza to raka: sprawdzana jest cytologia z tej samej próbki, a dalsze kroki zależą od typu wirusa i wyniku cytologii — wskaże je lekarz omawiający z Tobą wynik. Może to być na przykład kontrola za rok albo dokładniejsze badanie szyjki macicy (kolposkopia).

Bardzo ważne: badanie profilaktyczne jest dla kobiet bez objawów. Jeśli masz objawy — nieprawidłowe krwawienia (np. po współżyciu albo po menopauzie), nietypową wydzielinę, ból — umów wizytę u lekarza w najbliższym możliwym terminie, niezależnie od tego, kiedy było lub będzie badanie przesiewowe i jaki miało wynik. Przy obfitym krwawieniu lub złym samopoczuciu szukaj pomocy pilnie.

Masz mniej niż 25 lub więcej niż 64 lata? To granice programu, nie Twoich potrzeb — o badaniach porozmawiaj z lekarzem.

Źródła: [1] NFZ — programy profilaktyczne; [2] pacjent.gov.pl — profilaktyka raka szyjki macicy. Stan na 06.09.2026.

Wróć do Wiedzy